U bent hier

Thanh Long Lam - De elegante draak in het bos

Openbaar Kunstbezit Vlaanderen Thanh Long Lam
Thanh Long Lam - Stranger than fiction #1

 

Thanh Long Lam heeft zijn atelier op een wel uitzonderlijke plek. Hij huist tijdelijk in een torenkamer van het charmant kasteel Borluut in Sint-Denijs-Westrem. Zelf woont en werkt hij in Deinze, want het kunstenaarsbestaan is niet lucratief genoeg om van te leven. Maar Long is een harde werker.

 

Thanh Long Lam (°1981) heeft er zelf voor gekozen om zijn naam ietwat aan te passen aan de Europese normen. Hij is een geboren en getogen Vlaming met Viëtnamese roots. Traditioneel zetten de mensen uit Zuidoost-Azië eerst de familienaam gevolgd door de voornaam. Lam is een familienaam, Thanh Long is de voornaam. Thanh is evenwel een adjectief, gevolg is dat we de kunstenaar mogen aanspreken met Long. Zijn volledige naam betekent ‘elegante draak in het bos’, een naam met mogelijkheden.


Longs ouders zijn in 1979 gevlucht uit Viëtnam en uiteindelijk via Hongkong in ons land terechtgekomen. Long werd twee jaar later geboren en heeft dezelfde levensloop als zoveel kinderen uit het katholieke Vlaanderen van destijds. Hij liep school in het Sint-Hendrikscollege, toen nog helemaal niet gemengd, en volgde later een artistieke opleiding in de kunsthumaniora van Sint-Lucas in Gent. Na zijn secundair onderwijs verkaste hij naar de KASK om er grafische vormgeving te studeren. Een keuze die enigszins mee bepaald werd door ouderlijke bezorgdheid om te streven naar een goed diploma. De grafische vormgeving met zijn uitgesproken regels en opdrachten lag hem niet zo. Een docent raadde hem aan om zijn tweede jaar te hernemen bij de vrije grafiek. Thanh Long Lam: “Het leuke aan die opleiding was dat er een heel fijne samenhang was in die groep, iedereen stimuleerde mekaar en we maakten elkaar sterker. We hadden er les van de legendarische Emiel Hoorne (°1951) en Willy van Driel.” Emiel Hoorne is een vurige promotor van de grafische kunsten en legt nog steeds een bijzonder enthousiasme aan de dag om zijn vroegere studenten een forum te bezorgen. Hij was het die ervoor zorgde dat er werk van Long in de verzameling van het Vlaams Instituut voor het Zelfstandig Ondernemen terecht kwam, wat dan weer resulteerde in een opname in de catalogus daarvan.

Thanh Long Lam:“Zeefdruk was toen het medium dat mij het meeste lag en in die jaren heb ik eigenlijk de basis gelegd van de thematiek waarmee ik ook nog vandaag bezig ben: oorlogsbeelden.” Hij studeerde af in 2006 en dan begon de twijfel. Ruim twee jaar maakte hij niets. Er was geen grafisch atelier meer, alles viel weg. Kortom: het beruchte zwarte gat. Achteraf vindt hij dat dit hem deugd heeft gedaan. “Ik ben opnieuw beginnen werken door de zin om opnieuw te creeren. En ook het contact met een vroegere klasgenoot, kunstenaar Joachim Coucke (°1983), liet me dat terug beseffen.


Ik zag hoe hij enorm genoot van het creëren, iets wat ik ook bij mij aanwezig wist. Ik dacht ook: ik moet het nu doen, anders is het te laat. Ik ben toen terug gaan tekenen met houtskool en kneedgom, Het is een techniek waarbij je eigenlijk een negatieve tekening maakt, vertrekkend van een blad dat je met houtskool hebt zwart gemaakt. Toen Joachim dit werk onder ogen kreeg, suggereerde hij me om deel te nemen aan de prijs voor tekenkunst die de stad Ronse jaarlijks uitschrijft.” Thanh Long Lam overwon zijn twijfels en besloot om deel te nemen. Een tweetal weken voor de prijsuitreiking kreeg hij een telefoontje van Jan Leconte, organisator van de prijs, met de mededeling dat hij bij de winnaars was. De prijs van de stad werd in 2009 terecht toegekend aan Greet Van Autgaerden, de tweede prijs was voor Thanh Long Lam. Dat gaf de jongeman een serieuze boost voor zijn zelfvertrouwen.

 

Van frapperen naar inspireren

Een jaar later ontmoette hij bij toeval Mark Manders (°1968), de in Ronse wonende Nederlandse beeldhouwer die deel uitmaakte van de jury. Hij vroeg hem hoe het kwam dat hij die prijs had gekregen. Manders vertelde hem dat de jury zijn werk tijdloos vond, men kon niet vermoeden dat achter dit werk zo’n jong iemand zat. Dat mocht uiteraard als een compliment worden gezien en het was meteen een aanzet om verder te doen.


In 2010 nam hij deel aan de portfoliodagen van ‘Kunst In Huis’, de vereniging die zich inzet om de drempel naar kunst in de eigen leefomgeving gevoelig te verlagen door kunstuitleen. Hij werd geselecteerd met een ruime reeks van zijn werken. Een paar maanden later mocht hij deelnemen aan de tentoonstelling Nieuwelingen 7 in het CC De Schakel in Waregem waar zich toen nog een uitleenpost bevond.


Een van de succesnummers bij de kunstuitleen is nog steeds een wat ouder werk in acryl op papier. The dark night bestaat uit een twintigtal paneeltjes die in rasterformatie worden opgehangen. Het is, ondanks de andere techniek, wel typerend voor de kunstenaar. Hij liet zich voornamelijk inspireren door beelden van het internet, gebruik makend van zoektermen als ‘war’ of ‘Syrian war’. In het begin koos hij beelden die hem frappeerden. Ze werden het onderwerp van één of meer tekeningen, nu kiest hij beelden die hem eerder inspireren dan dat ze herkenbaar terug zouden komen in zijn werk. De tentoonstelling Nieuwelingen 7 was niet enkel een opportuniteit, het was ook een leerproces. Thanh Long Lam: “Het was voor mij ook een test om te zien hoe mijn werk overeind bleef in contact met dat van andere kunstenaars. Bij die gelegenheid moesten we immers met drie kunstenaars samen een tentoonstelling opbouwen. Ik had daar nog heel weinig ervaring mee. Ik heb toen heel veel geleerd van Greet Van Autgaerden (°1974), Zij wist heel goed hoe de kunstwerken te plaatsen in de ruimte.”


Die leergierigheid is kenschetsend voor hem. In 2012 nam hij deel aan een aantal kleinere exposities en hij begon er ook zelf te organiseren. Op die manier deed hij noodzakelijke ervaring op en leerde tal van kunstenaars kennen.

 

“Ik moet het nu doen, anders is het te laat. Ik ben toen terug gaan tekenen met houtskool en kneedgom.

 

Tekenen als een ritueel

In 2014 nam Thanh Long Lam nog eens deel aan de Drawing Prize van Ronse en werd geselecteerd met een eervolle vermelding voor een eerder ongewoon, kleurrijk werk. Hij was van houtskool overgestapt naar pastel omdat het hem de mogelijkheid bood, dacht hij, om meer gedetailleerd te gaan werken binnen een beperkt kleurengamma. Het was voor hem een belangrijke stap in zijn evolutie. Hij heeft later wel gemerkt dat je met houtskool even gedetailleerde tekeningen kunt maken.


Hij nam deel aan tal van kleine initiatieven zoals Second Room en Tumult in Gent. Het ging dan dikwijls om eendaagse manifestaties die in se wel veel energie vergen maar toch interessant zijn omdat er veel kunstenaars op af komen.


Na een periode van tekeningen op groter formaat kwam de behoefte op om terug te keren naar het A4-formaat. Hij gebruikt daarbij een zeer eigen methodiek. Hij brengt een reeks van soms tientallen bladen aan op de muur, schikt ze zodanig dat er een rastervorm ontstaat die loopt van vloer tot zoldering. Als in een ritueel gaat hij die bladen stuk voor stuk betekenen op de plek waar ze hangen. Hij gaat daarbij diagonaal te werk. Het tekenen wordt een performance. De tekeningen sluiten niet noodzakelijk op elkaar aan, maar ze beïnvloeden elkaar. Ze worden ook in die vorm gepresenteerd en verkrijgen zo een heel sterke aanwezigheid.

In globo genomen is Thanh Long Lam een landschapschilder. De landschappen die hij tekent zijn geen arcadische vergezichten, geen idyllische Leiezichten of de tot stille inkeer stemmende landschappen van een Carl David Friedrich. Het zijn integendeel gehavende en gekwetste gebieden waar de mens, al dan niet gewelddadig, zijn sporen heeft nagelaten.

 

Het werkproces volgen

Het zeer regelmatig posten van foto’s van zijn werk op Facebook heeft als resultaat dat het werk van Thanh Long Lam gezien en gevolgd wordt. Het is voor een deel hierdoor dat hij in 2017 van conservator Wim Lammertijn (°1977) van het Mudel (Museum van Deinze en de Leiestreek) de vraag kreeg om er te exposeren. Het is een vraag waar een jong en ambitieus kunstenaar geen neen kan op zeggen.


Het resultaat van zijn niet afnemende werklust werd er geëxposeerd onder de titel Rites of Spring en bestaat uit een reeks installaties met tekeningen. Recap the moment II neemt een imposante 228 x 445cm in beslag terwijl War Pigs een serie van 72 tekeningen is die in rastervorm wordt gepresenteerd. De tentoonstelling kreeg heel wat positieve reacties.

In 2018 had hij een langlopende residentie in Platvvorm, een initiatief van Katelijne De Corte in een pand in Deinze. Gedurende drie maanden kon hij er niet enkel werk maken, maar ook het eigen werk onderzoeken. Ter afsluiting gaf hij een editie uit. Ze bestaat uit een publicatie en een onderdeel van een werk uit vijftig delen dat daar is gemaakt.


Quasi dagelijks post hij op Facebook een foto van zijn onverdroten arbeid. Zo kunnen geïnteresseerden niet enkel het eindresultaat bekijken, maar ook het werkproces volgen. Het is iets wat hij belangrijk vindt. We mogen niet vergeten dat deze kunstenaar een voltijdse baan heeft tijdens de dag en dat hij gedurende de residentieperiode na zijn dagtaak telkens weer naar het atelier komt om te werken aan wat voor hem met echte werk is, datgene waarvoor hij leeft. Het is een doorzettingsvermogen dat bewondering oproept. De draak is niet enkel elegant, hij heeft iets te vertellen en hij is sterk, maar dat kan je van draken wel verwachten.

 


WEBSITE

www.thanhlonglam.be 

www.facebook.com/thanhlong.lam