U bent hier

Charles Bernier – Buste Van Emile Verhaeren (naar Charles Van der Stappen)

 

De Verhaeren-buste is een terugkerend werk in het oeuvre van Charles Bernier. Bij de tentoonstelling Emile Verhaeren – Charles Bernier: Portretten. krijgt Bernier een spilpositie in het Verhaerenmuseum. De gravurekunstenaar, portretmeester en burger van het Henegouwse Angre genoot internationaal aanzien in de kunstenaarssalons van de negentiende en vroege twintigste eeuw. Als gelauwerd honnête homme maakt hij psychologische karakterschetsen van tal van persoonlijkheden, waarvan Verhaeren niet enkel de belangrijkste, maar zeker de meest geportretteerde is.

 

2016 is het jaar van Emile Verhaeren. Het Verhaerenmuseum herdenkt de honderdste verjaardag van de dood van de dichter niet enkel met het werk van Bernier maar ook met een overzichtstentoonstelling Emile Verhaeren: een tentoonstelling voor Europa die op 22 mei van start gaat. De negentiende-eeuwse schrijver vertegenwoordigde samen met tijdgenoot en klasgenoot Georges Rodenbach het symbolisme in Vlaanderen en groeide uit tot een van de meest vertaalde auteurs van zijn tijd. De unieke vriendschap tussen Bernier en Verhaeren betekende het startschot voor een reeks portretten in gravure. Bernier vervatte hiermee niet enkel de persoonlijkheid van zijn kompaan, maar ook de melancholische tijdsgeest van het fin-de-siècle in Brussel. Verhaeren ontmoette Bernier in 1899 tijdens zijn verblijf in Honelles. Vervolgens betrok Verhaeren  Bernier in zijn netwerk van internationale kunstenaars. Bernier bracht talrijke schrijvers en artistieke figuren in beeld. Hij ging hiermee verder dan de populaire landschapsschilderingen van die tijd en tilde zijn portretten en landschapsetsen naar een hoger niveau.

 

Foto gebruikt voor de gravurebuste van Emiel Verhaeren (naar Charles Van der Stappen), 1905

 

Het heeft een tijdje geduurd vooraleer Bernier een eigen stempel op zijn werk drukte. In navolging van meesters als Rubens, Van Dyck of Delacroix kopieerde hij eerst hun werk, voor hij zijn eigen portretten tekenende. Typerend voor zijn portetten was dat alle gravures bekenden zijn van Bernier. Notabelen uit het dorp, politici of vrienden: ze werden allemaal in beeld gebracht. Dit zorgde voor een sterke psychologische diepgang die traditionele gravurekunst oversteeg. De tekening van de Verhaeren-buste ontstond na de dood van Verhaegen op 27 november 1916. Aangezien hij toen internationale roem vergaard had, werd zijn dood door velen opgemerkt. Voor Bernier was dit de aanleiding om zijn vriend opnieuw te tekenen en om aan de grote vraag naar Verhaegens portretten tegemoet te komen. Bernier koos ervoor om meerdere keren de Verhaeren-buste van Van der Stappen weer te geven. In navolging van de impressionistische traditie maakte hij enkele van de gravures in kleur. Het uitgewerkte kleurenpalet en de scherpzinnige fysionomie van Verhaeren karakteriseert het werk van Bernier.

 

Buste van Emiel Verhaeren (naar Charles Van der Stappen), s.d.

 

Op 7 augustus 1949 eerde Angre Charles Bernier met een eigen straatnaam en bronzen sculptuur gemaakt door Elie Raset. Een jaar later stierf hij op 79-jarige leeftijd.

 

Elke maand bespreekt een tento.be-redacteur een kunstwerk uit een actuele tentoonstelling. In april is Charlotte D'Eer aan de beurt.

Charles Bernier (1871 – 1950) 

Buste van Emile Verhaeren (naar Charles Van der Stappen)

Gravure

1ste staat, 1916.

Uit: Emiel Verhaeren – Charles Bernier: Portretten